“HARVEST” van Jim Crace. Een prachtig boek!

DSC_0218

Soms heb je het wel eens. Een “klik” met een schrijver. En ik heb het met Jim Crace. Deze man is episch, lyrisch, stilistisch en poëtisch een enigma. Naar mijn mening, want het is mijn smaak natuurlijk. Zijn taalgebruik vind ik fabuleus. Oog voor detail. Enorme kennis van het onderwerp waarover hij schrijft. Het kan niet op.

“Harvest”, want over dat boek gaat het hier, beschrijft een cruciale week uit het leven van een man die temidden van een vrij archaische, zelfvoorzienende dorpsbevolking leeft. In de 18de eeuw. In Engeland. Deze bevolking wordt van hun land verdreven door een “vernieuwing” die industriële revolutie heet. Zij moeten op bevel van een plots opduikende, kille en tyrannieke landheer plaats maken voor schapen, omdat met wol en alles wat daarmede samenhangt, bakken met geld, en dat wil zeggen macht, bezit en aanzien kan worden verkregen voor mijnheer de landheer. Het hoofdpersonage beschrijft zijn wederwarigheden in de hoedanigheid van de betrekkelijke buitenstaander die bij wijze van toeval binnen deze “primitieve”, zelfvoorzienende, dorpse samenleving is komen te wonen.

Het boek is prachtig geschreven. In een rustige, prettige en wat archaische, stijl. Er worden door de schrijver veel ouderwetse woorden gebruikt ter duiding van de omringende flora, fauna en dorpse tradities. Hierdoor wordt de “romantische” sfeer van de 18de eeuw binnen die vrijwel totaal geïsoleerd levende gemeenschap van hecht met de hen omringende natuur verbonden dorpsmensen uitstekend getroffen. Ik vind de alles omvattende eenheid van stijl en het daarbij behorende woordgebruik zeer verrassend en ik kan me niet heugen dat ik ooit zoiets consistents en “treffends” heb gelezen. Hiervoor alleen al hulde aan deze, in Nederland vrijwel onbekende, literaire schrijver.

Het hoofdpersonage komt levensecht uit de verf en handelt en denkt conform de positie van een relatieve buitenstaander. Iets wat zo nu en dan een sfeer van eenzaamheid, van onthecht zijn, oproept. De hoofdfiguur is eigenlijk steeds de speelbal van snel wisselende omstandigheden, en komt soms zelfs in de rol van de niet-betrokken buitenstaander terecht, waardoor de dorpelingen zich zo nu en dan tegen hem dreigen te keren.

Het boek zit logisch in elkaar. Het houdt op een uitstekende wijze vast aan de literaire formule van “eenheid van plaats, tijd en handeling”. Dit maakt, naar mijn mening, dat het boek uiterst prettig leest.

Vernieuwend vind ik dat de schrijver het “verhaal” naadloos en compromisloos laat samenvallen met de de handelwijze en de denkwereld van, in de 18de eeuw levende, ongeletterde mensen die hun hele bestaan besteden aan het overleven in de, nog niet door de mens getemde, overweldigende natuur. Men leeft op geleide van het ritme van de seisoenen en ondergaat gelaten de directieven van de natuur.

Het boek raakt mij omdat het mij helemaal geen moeite kost me te vereenzelvigen met het hoofdpersonage. Het is alsof ik zelf alles meemaak en of ik zelf in dat geteisterde dorp woon. Er zijn geen storende stijlfouten of anderszins factoren van “buitenaf” die deze vereenzelviging in de weg staan. Het is een realistische roman die met zorgvuldigheid en heel veel liefde voor de taal is geschreven, maar die “episch” gezien ook zijn toontje meeblaast in de vorm van een duidelijke en soms zelfs spannende verhaallijn. Maar de literaire component blijft in het boek, volgens mijn leesbeleving, toch duidelijk dominant.

Ik heb geen expliciete boodschap in het boek ontdekt. Wellicht geeft het boek nog weer eens een bevestiging van het gegeven dat “toeval” een groot deel van een mensenleven bepaalt. Ook lees ik in het boek een veroordeling van bekrompenheid, van geborneerdheid en geslotenheid.

Het is een bijzondere leeservaring, dit boek, vind ik. Een aanrader dus!

NB. Ik geloof dat het boek alleen in het Engels is te verkrijgen.

Advertenties

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Uncategorized

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s