Tyler Cowen slaat de plank mis. Het zoveelste pleidooi voor een economie van rabiate hebzucht. Hou toch eens op!

Tragisch

Tragisch

Meneer Tyler Cowen, econoom van professie, meent dat wij, de Europeanen, te verwend zijn (zie de Volkskrant van 6 december 2014). Hij weet bijna wel zeker dat voor Europa, vooral Zuid-Europa, in de niet zo verre toekomst het doek gaat vallen. Wij hebben op te grote voet geleefd. Door de verzorgingsstaat zijn we verwende mensen geworden. Dat fenomeen zien we niet in China, India, Brazilie, de USA. Deze landen hebben ternauwernood sociale voorzieningen. Dus minder kosten, dus een betere concurrentiepositie. De toekomst is aan de intelligente, hoog opgeleide technicus. Hij gaat het grote geld verdienen. De domme laag opgeleide sloeber zal moeten sappelen om de eindjes aan elkaar te kunnen knopen. Meneer Cowen juicht dat toe. Het wordt tijd dat wij in Europa de verzorgingsstaat totaal afschaffen om beter te kunnen concurreren op de wereldmarkt van goederen en diensten. De slachtoffers van de komende tweede industriële revolutie zijn de middenklassen in de VS en in Europa. Die revolutie houdt namelijk in dat bedrijven razendsnel personeel gaan vervangen door slimme machines, ongekend productieve hardware, software en netwerken. En de middenklassen zijn dus de klos. Hun banen zullen massaal verdwijnen. Er zal mogelijk een heel klein beetje werkgelegenheid voor terug komen, maar dat weegt niet op tegen de vele honderden miljoenen, vaak hoog opgeleide werknemers, die hun baan gaan verliezen in de VS en Europa. Vooral de werkgelegenheid in dienstensector zal als sneeuw voor de zon verdwijnen. Nu al zien we daarvan de eerste voorboden.

En zo betreden we de ideale wereld van meneer Cowen. Een relatief kleine economische elite, die nagenoeg het gehele productieproces beheerst, en miljarden mensen die zullen moeten vechten om de economische restjes die te vinden zijn in de vorm van laaggeschoolde arbeid die kennelijk echt (nog) niet kan worden geautomatiseerd of gerobotiseerd. Dat is een prettig vooruitzicht voor super slimme, calculerende mensen en een ware nachtmerrie voor de rest.

Volgens meneer Cowen moet dit rare Ayn Rand – achtige super kapitalisme een betere wereld naderbij brengen. Of hebben we hier misschien van doen met de zoveelste dwalende econoom. Met de zoveelste wetenschapper met een hardnekkige kokervisie. De oplossing van meneer Cowen is best wel a-sociaal. Vind ik. Geen woord verspilt hij aan alle immense problemen die zo’n ongebreideld roverskapitalisme teweeg brengt. Deze man heeft niets geleerd van de afgelopen tien jaar en zal dat blijkbaar niet willen ook!

Als je een beetje fatsoen en naastenliefde in je donder hebt dan richt je economische activiteiten op delen en niet op stelen.

In de wereld van meneer Cowen cum suis regeert dus het harde kapitalisme. Het kapitalisme dat zetelt in het reptielenbrein van ieder mens en dus naadloos aansluit op de evolutionair ontwikkelde natuur van de homo sapiens. De existentiële angst voor de dood maakt ons allemaal tot kapitalisten. Een alles overheersende overlevingsdrang tot uiting komend in de primitieve, cerebraal-archaïsch diep gewortelde vlucht-vecht reflexen die continu opborrelen uit onze hersenstam, maakt dat onze primaire modus “IK EERST” is. “De ratio” is echter een ander verhaal. De ratio probeert steeds weer vat te krijgen op die constante stroom van ongestructureerde emoties. Voorwaar een ingewikkeld proces waarover menig neuroloog u prachtige verhalen kan vertellen en daarbij ter ondersteuning hele mooie beelden kan laten zien van MRI-scans en alles wat er op dat specifieke technische gebied valt te bedenken.

Met onze neocortex (het vooronder binnen onze schedel) proberen wij die ruwe, altijd aanwezige, emoties in sociaal aanvaardbare banen te leiden. De ratio is voor de homo sapiens dan ook een onmisbaar en uiterst belangrijk overlevingsmechanisme. En het is juist die ratio die meneer Cowen een beetje veronachtzaamd. Rationeel gezien, dat wil zeggen i.c. wetenschappelijk gezien, is het nog maar de vraag of het ongefilterde kapitalisme voor de huidige homo sapiens nog wel het juiste overlevingsinstrument is. De toekomst zal dit gaan uitwijzen.

Te stellen valt wel dat het kapitalisme, in zijn ontwikkeling van primitief naar uitermate complex, ons op de evolutionaire route natuurlijk wel gebracht heeft waar we nu zijn. Maar of het zo verder zou moeten gaan is op zijn minst twijfelachtig. Alles wijst erop dat de mens voor een kantelpunt in zijn evolutionaire ontwikkeling staat. Inmiddels lijkt het erop dat de mens als soort het slachtoffer van zijn eigen ontwikkeling gaat worden, namelijk in dier voege, dat hij inmiddels een leefomgeving heeft gecreëerd die steeds minder geschikt is en zal zijn voor menselijke bewoning. Met andere woorden gaat de mens zichzelf uitroeien? Of weet hij met behulp van de zich pijlsnel ontwikkelende ratio het tij te keren door, wetenschappelijk beredeneerd, de contraproductieve en destructieve kanten van het kapitalisme af te zweren en over te gaan op een totaal ander economisch concept. Het is derhalve zeer verhelderend om het wetenschappelijk werk van Peter Kropotkin nog eens te lezen. Hij was een wetenschapper die al vroeg de vinger op de zere plek legde. Maar Darwin was hem net voor en redde met zijn “On the Origen of Species” het kapitalisme

Gezien de vele Cowens en Ayn Rands op deze wereld ben ik behoorlijk somber gestemd over de mogelijkheden van de moderne mens om de bedoelde levensreddende transitie te bewerkstelligen. Het ligt niet in zijn aard, om het maar eens populair te zeggen.

Advertenties

8 reacties

Opgeslagen onder Uncategorized

8 Reacties op “Tyler Cowen slaat de plank mis. Het zoveelste pleidooi voor een economie van rabiate hebzucht. Hou toch eens op!

  1. Een eerlijk zullen we alles delen is nog steeds ver te zoeken op onze Aarde.

    Bezorgde groet,

    • Dag Rob, bedoel je eigenlijk te zeggen dat de aardse goederen gelijk verdeeld zouden moeten zijn ?
      Want zie je , de aardse goederen zijn nu ook verdeeld over de zeven miljard menselijke stervelingen, alleen zijn ze wel ongelijk verdeeld.
      Er zijn mensen met bijna niets, er zijn er met zeer weinig, met weinig, met genoeg, met meer dan genoeg, met veel, met zeer veel en met veel te veel.
      Als we de huidige wereld bekijken en de daarbijhorende conditie van de mens, moeten we dan niet concluderen dat we in de beste van de mogelijke werelden leven ?

    • Dag Rob, bedankt voor je antwoord op wat ik me afvroeg.
      Als ik het goed begrijp bedoel je te zeggen dat eerlijk delen enkel overeenkomt met het gelijk verdelen van de aardse goederen over de 7 miljard mensen die op de aarde leven ?
      Laten we die goederen dan de lusten noemen, we verdelen die lusten dan exact gelijk over de 7 miljard mensen.
      Denk je dat de werkende wereldbevolking akkoord zou zijn om de lusten waarvoor zij de lasten hebben gedragen gelijk te verdelen over de ganse wereldbevolking ?
      Zouden de werkenden gemotiveerd blijven om de lasten de dragen voor de creatie van lusten als ze zien dat je ook het genot van de lusten kunt hebben zonder daar enige lasten voor te hoeven dragen ?
      De conditie van de mens aanschouwend, is er dan heden een betere wereld mogelijk dan die waar we momenteel in leven ?

  2. Voila Rob, daar moesten we belanden …maar je moest het wel zelf zeggen.
    We moeten evenwel vaststellen dat zo’n systeem uitgespuwd wordt door de kapitalistische wereld wegens te communistisch terwijl men zelfs al in de tijd van Erasmus wist dat gelijkheid geen oorlog verwekt.
    Laat de actualiteit (Brexit, Trump) vermoeden dat eerlijk delen er ook maar in de verste verte zit aan te komen ?
    Alle parameters (waarbij het menselijk ego zeker vooraan staat) in acht genomen , zie jij op dit ogenblik een betere wereld mogelijk dan die waar we nu in leven ?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s