‘Suttree’ van Cormack McCarthy. Wat ik er van dacht.

Afbeelding bij

Afbeelding bij “The Border Trilogy”. Recensie volgt nog.

Waarschijnlijk ben ik de zoveelste lezer die zijn gedachten op papier wil zetten na het literair consumeren van het meesterwerk (zijn ‘Opus Magnus’) ‘Suttree’ van Cormack McCarthy. ‘Ontvlucht hen’ zo eindigt het boek. Dat probeer ik overigens mijn hele leven al, maar het lukt me nog niet echt goed. Ze blijven binnendringen, opdringen, gewoon dringen en verdringen. Ik kan geen kant op. Maar het papier is geduldig. Zo moet McCarthy ook gedacht hebben. Hoop ik. Het gaat over de zelfkant van Amerika. O ja, hoor ik u zuchten, dat is reuze boeiend! Ja, inderdaad, heel erg boeiend, tenminste zeker zoals McCarthy de werkelijkheid van Suttree beschrijft. Hij is volgens mij, qua literaire capaciteiten, zonder enige twijfel de evenknie van Nabokov, van Kafka en van Paul Auster. Vind ik. Ik heb in jaren niet zo’n geweldig goed boek gelezen. Maar het moet je liggen, de manier waarop McCarthy schrijft. Want dat moet er wel even bij gezegd worden!! De poëzie van zijn proza grijpt je bij de keel en voert je mee langs de onwelriekende en perverse smerigheid die de mensheid vaak ook is. Ik bedoel maar. Het stinkt, het bloedt, het rot en het schimmelt in verschillende gradaties. Verwacht niets van deze wereld. Zij verwacht ook niets van jou. Hou je gedeisd en probeer het leven te rekken. Waarom, dat wordt niet duidelijk. Maar nu je er toch bent moet je er maar het beste van maken. En dat beste is eigenlijk niet zo veel. Er is immers ook niet zoveel mogelijk. Het leven is veelal een variatie op bijna gelijkvormige thema’s. Als je zoiets niet beseft of het weigert in te zien en steeds probeert te ontsnappen, of als je van jezelf denkt dat je heel bijzonder en respect-afdwingend bent, dan blijft het werkelijke leven je steeds een stap voor. Dan kom je voortdurend net iets te laat. En zoiets frustreert. Dingen gaan nou eenmaal zoals ze gaan. En daar gaat dit boek over. Je neemt de dingen waar, je ondergaat ze, je denkt er greep op te hebben en dan ineens ligt alles weer in duigen en kun je weer helemaal opnieuw beginnen. Of er gebeurt nooit iets. Dat is natuurlijk ook goed. Maar kijk in ieder geval wel goed om je heen. Verwonder je. En wees aardig voor je medemensen. Help ze als ze in nood verkeren. En ga zo het maar verder. Je kunt je leven met tien vermenigvuldigen en nog steeds blijft het hetzelfde. Als dat zo is dan heb je het goed gedaan.

In deze stuurloze tijden is de laat-postmoderne mens geneigd om als individu op psychisch en fysiek gebied een veel te grote broek aan te trekken. Hij kan zich niet langer tevreden stellen met het berusten in zijn eigen mogelijkheden, nee, hij moet zo nodig veel verder willen springen dan zijn polsstok lang is. Hij ontpopt zich als een onbescheiden, pseudo-intellectuele blaaskaak. Hij krijgt krankzinnige solipsistische trekjes. Hij tast volledig in het duister maar doet net of hij door alle schijnwerpers ter wereld bewonderend in het zonnetje wordt gezet. In feite is dit alles te gek voor woorden. Noodlot, berusting, harmonie, orde en regelmaat, zomaar een paar begrippen die nauw samenhangen met zelfbeheersing, gezonde ascese en doorzettingsvermogen, zijn volgens die uiterst onsympathieke bortskloppende mens volstrekt achterhaalde, ouderwetse en saaie noties. Aan dit soort mensen is dit boek niet besteed. Zij kunnen zich beter beperken tot de moderne hipster-lectuur en genieten van de oppervlakkige schijntroost die de moderne technische, vooral digitale, vooruitgang aan hen lijkt te bieden. Het roesmiddel van ‘brood en spelen’ is aan deze mentaal simplistische, commercieel transparante en extreem stoffelijk georiënteerde clique goed besteed. Zij betonen zich dankbaar en belonen hun economische meesters met eeuwigdurende loyaliteit. McCarthy gaat aan deze ergerlijke pluimstrijkerij en kritiekloze, kruiperige dankbaarheid achteloos voorbij. Hij leeft in een andere wereld. Voor hem bestaat dat soort flauwekul eigenlijk niet. McCarthy schildert met woorden. Dwaalt af. Komt weer terug. Berust. Maar vecht ook wel. Neemt het leven voor wat het is en koestert geen overdreven verwachtingen m.b.t. menselijke mogelijkheden. Hij reduceert de mens tot zijn werkelijke afmetingen. Een hulpeloos organisme in een vijandig en koud universum. Bijna Sartre-achtig!

Na dit prachtige boek wil ik even geen fictie meer lezen. Ik ga me nu weer toeleggen op de geschiedenis van de filosofie. Vooral het gedachtegoed van Spinoza verdient nadere beschouwing. En het goed doorwrochte werk van meneer Immanuel Kant moet ook de nodige aandacht krijgen. Genoeg te doen dus.

Advertenties

2 reacties

Opgeslagen onder Uncategorized

2 Reacties op “‘Suttree’ van Cormack McCarthy. Wat ik er van dacht.

  1. “Schilderen met woorden, afdwalen en weer terugkomen.”
    Prachtig beschreven!

    Vriendelijke groet,

  2. Verwacht niets van deze wereld. Zij verwacht ook niets van jou. Hou je gedeisd en probeer het leven te rekken. Waarom, dat wordt niet duidelijk. Maar nu je er toch bent moet je er maar het beste van maken.

    Exact !

    Intussen probeer je best niet je geluk te vergroten maar poog je beter om je ongeluk te ontlopen …

    Intussen is er iets verderop in de straat alweer een extra sterveling geboren, mijn oprechtste condoleances aan dit nieuwste slachtoffertje van de wil van anderen…

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s